भ’र्खरै हं*गामा, प्रधानमन्त्रीले बोले यस्तो झू’ट, वास्त*विकता थाहा पाउँदा सबै आ’श्चर्य च*कित्

समाचार

भर्खरै हं*गामा, प्रधानमन्त्रीले बोले यस्तो झूट, वास्त*विकता थाहा पाउँदा सबै आ’श्चर्य च*कित्





याे समचार पनि पढ्नुहोस्

हिजोदेखिका ती पार्टीभित्रका लुप्त कुराहरू बाहिर बहसमा आएका छन् । कांग्रेसका केही नेताले सबै फरक विचार मुल्तबी राखेर एक हुनुपर्छ भनेर प्रस्ताव ल्याएका छन् । नेपाली राजनीति विश्लेषण गर्ने दलहरूको यो चिन्ताजनक अवस्थालाई ‘के सक्यो दैलो देख्यो’ भन्ने उक्तिमा चरितार्थ गर्न सकिन्छ । अहिले हामीलाई अस्तित्ववादी उपन्यासकार झँ पोल सार्त्रको युद्धकालको उपन्यास ‘आत्मामा फलाम’ को पात्र मेथ्युज्को जस्तो विश्वास गर्ने वा देखिने एउटा दृष्टि दिइएको छ । मेथ्यु त्यसैमा विश्वास गरेर विसंगत जीवनसँग लडिरहन्छ । तर, खासमा अगोचर तह छ, जुन ऊ आकलन गर्न सक्दैन । हामीलाई दिएको तह मेथ्युको जस्तो ओली र दाहाल समूहको राजनीतिक प्रतिद्वन्द्विता हो । अर्को अगोचर तहका इन्डोप्यासिफिक र रोड एन्ड बेल्टका अन्तरंग शीतयुद्ध आदि अनेकौं कुरा लिएर खेलिने खेलहरूबारे हामीलाई थाहा हुँदैन । प्रचण्डले यो कुरा हो भने ‘फायरससाइड’ मा । फ्रान्ज काफ्काको प्रसिद्ध कथा कायापलट वा ‘मेटामोर्फोसिस’जस्तो परिवर्तन भएका छन् कमिनिस्ट नेताहरू अहिले, थाहा हुँदै छ ।

यो संघीय गणतन्त्रात्मक संविधान बनाउन धेरैले धेरै कुरा छोडेका छन् । जनजाति, मधेसी, महिला, दलित र हिजोको विचार मान्नेहरू सबैले यो संविधानका निम्ति निकै कुरा छोडे । सम्झिन्छु, यो संविधानलाई पूर्ण रूपले नमानेका नेपालका उप–प्रधानमन्त्री कमल थापाले समेत २०१५ मा भारतीय प्रतिनिधिको विचार खण्डन गर्दै जेनेभामा नेपालको संविधानको डिफेन्स गरेका थिए । मेरा पूर्वविद्यार्थी यी थापाले मलाई भनेका थिए, यसो गर्दा उनलाई गौरवान्वित भएको महसुस भएको थियो । त्यस अर्थमा सबैले यो संविधानलाई मानेर एउटा इतिहास रचेका हुन् ।

लेखहरू पढ्दै जान्छु । तिनमा मूलतः कानुन र संविधानका धाराहरूको व्याख्या गरिएका छन् । सबैको निष्कर्ष छ, यो गणतन्त्र संविधानले प्रधानमन्त्रीले संविधानसभा भङ्ग गर्ने प्रावधान नै खारेज गरेको छ । यसमा राजनीतिक विश्लेषणहरू जोडिएका छन्, जसले भन्छन्— अब नेपालको राजनीतिक स्थिति डामाडोल हुनेछ र यसले नेपालले पाएका उपलब्धि गुम्नेछन्, त्यसको साथसाथै लोकतन्त्रलाई काम गर्न अप्ठ्यारो हुनेछ । नेपाली जनताले पाँच वर्षका निम्ति शासन गर्न र व्यवस्था मिलाउन, देशका विपन्न नरनारीको जीवनमा नयाँ जीवन सञ्चार गर्ला भनेर छानेको नेकपाका अहिलेका राजनीतिक भाषिका दुःखद र भ्रामक छन् ।

यो बीचमा नेपालमा ठूला संकट आए । विश्वव्यापी महामारी कोभिड–१९ को महासंकट अब सूचनाको मात्रै होइन, संवेदना, चिन्ता, नैतिक अनि भावनात्मक विषय भएको छ । त्यस्तो बेलामा देशमा राजनीति र सरकारले कसरी काम गर्छन् भन्ने विषय मुख्य हुन्छ । नेपालमा सरकार बलियो र जनादेश पाएको हुनाले मलाई भित्र समस्या समाधान हुन्छ भन्ने विश्वास लागिरहन्थ्यो । तर, नेपाली राजनीतिले अनौठो किसिमले अन्तर्मुखी चरित्र लियो । त्यो रहस्यवादी हुँदै गयो । नेपालमा कमिनिस्ट र अरू दलका नेताहरूका मनोगत चरित्र प्रकट हुँदै गए । ती खग्रास ग्रहणजस्ता भए । तिनको एक पाटो मात्रै देखियो । त्यो चरित्रको नाटक हेर्न महँगो टिकट काटेर जनता लाइन लागे । काठमाडौंको जाडोमा आफ्नो कमाइको दाम लिन किसानहरू थुर्थुर कामेर आए ।

लाखौंको संख्यामा नेपाली जनता कोभिड आक्रान्त भएर देश फर्के अनि थाहा पाए तिनको देश, तरल र आकारहीन एक फोकलोर र रहस्य मात्रै रहेछ । मूल समस्या गौण भए । ती अमेरिकी उपन्यासकार राल्फ एलिसन्को विश्वप्रसिद्ध उपन्यास ‘इन्भिजिबल् म्यान’ अथवा ‘अदृश्य मानिस’ को अश्वेत पात्रजस्तै अदृश्य भए । लाखौंको संख्यामा घरमा पकाएको सेलरोटी पोको पारेर ती भारततिरै फर्के । नेपालको राजनीतिलाई फाइदामा बदल्ने र कमाउनेहरू मात्र देखिए । दल र नेताहरूले यी अदृश्य जनतामाथि राजनीति गर्न थाले र तिनकै अधिकार छिनेर ती शासनमा बसे ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *