अनिता खड्कालाइ भेट्न गएका पुष्कल शर्मा मु*र्छा परेर रो’ए,अनिताको छोरी मिडियामा, आजै ठुलो अप्रे*शन हुदै ( सके सहयोग गरौ नसके सेयर गरिदिनुहोला)

समाचार

अनिता खड्कालाइ भेट्न गएका पुष्कल शर्मा मु*र्छा परेर रो’ए,अनिताको छोरी मिडियामा, आजै ठुलो अप्रे*शन हुदै ( सके सहयोग गरौ नसके सेयर गरिदिनुहोला)





याे समचार पनि पढ्नुहोस्

महामारीले तहस–नहस भएका विविध क्षेत्रसँगै युवाको पनि पुनस्र्थापनालाई संवेदनशील रूपमा लिइएन भने यसले समाजमा ठूलो संकटको सिर्जना गर्ने छ। नीति निर्माणमा युवा सहभागीता उत्साहजनक छैन। कागज र दस्ताबेजमा हामीले धेरैथोक गरेका छौं। तर व्यवहारमा युवामैत्री, समावेशी चरित्रको निर्माण गर्न नसकेको तितो यथार्थ हो। यही कारण युवा विकासको मूलप्रवाहमा जोडिन सकेका छैनन्। कुनै पनि मुलुक महामारीविरुद्धको प्रतिकारमा कसरी लागेको छ भन्ने युवा परिचालनको शैलीले निर्धारण गर्छ।

कोभिड–१९ प्रतिकार्यका सन्दर्भमा युवा सहभागीता अहं विषय हो। यस महामारीले सिर्जित समस्या समाधानका नीति युवाकेन्द्रित तथा युवामैत्री हुन सकेन भने अपेक्षित उपलब्धि हासिल गर्न सम्भव छैन। प्रतिकार्यमा कुनै न कुनै रूपमा युवा संलग्न छन्। तर उनीहरूको सहभागितालाई व्यवस्थित र थप संरचनागत तथा नीतिगत रूपमै प्रभावकारी बनाउन आवश्यक छ।

एकातिर प्रतिकार्यमा युवाको सहभागिता सुनिश्चित हुनुपर्छ भने अर्कातिर त्यस्ता प्रतिकार्य पहल युवाकेन्द्रित हुनुपर्छ। युवालक्षित प्रतिकार्यका सन्दर्भमा छलफल र बहस नै भएको देखिंँदैन । पहुँचयुक्त तथा युवाकेन्द्रित प्रतिकार्य हुन सकेन भने महामारी त नियन्त्रण होला तर महामारीको दीर्घकालीन प्रभाव भने न्यून हुने छैन। यी कुराको हेक्का राखेको पाइँदैन। प्रतिकार्यका क्रममा केही मूलभूत पक्षमा ध्यान दिइएन भने त्यो प्रभावकारी हुँदैन। तीन तहकै सरकार पनि यसतर्फ गम्भीर भएको पाइँदैन। तसर्थ युवाकेन्द्रित समावेशी र पहुँचयुक्त कोभिड–१९प्रतिकार्यका निम्न कुरामा ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ।

मानसिक स्वास्थ्य

प्रतिकार्य योजना तथा कार्यान्वयनका क्रममा सबैभन्दा बढी ध्यान दिनुपर्ने क्षेत्र मानसिक स्वास्थ्य देखिएको छ। रोगको संक्रमण र त्यसले स्वास्थ्यमा पारेको प्रभावभन्दा मनोसामाजिक असरले धेरैलाई समस्यामा पारेको छ। रोगजारी गुमाएका, शिक्षाबाट वञ्चित भएका आदि कारणले युवामा निराशा छ। यसले उनीहरूको मानसिक स्वास्थ्यमा थप समस्या सिर्जना गरेको छ। बढ्दो आत्महत्या जस्तो गम्भीर घटना र बिभिन्न तथ्यांकहरूले यसलाई पुष्टि गरेका छन्। झन् सामाजिक रूपमा गरिएको हेययुक्त व्यवहारले संक्रमितलाई थप समस्यामा परेको छ।

यस कारण मानसिक स्वास्थ्यको पक्ष धेरै नै महत्वपूर्ण छ। स्वास्थ्य पूर्बाधार र सेवाको विकास त आफैमा महत्वपूर्ण छँदैछ, तर त्यससँगै महामारीका कारण युवामा परेको मनोसामाजिक प्रभाव न्यूनीकरण गर्न परामर्श कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्छ। स्वास्थ्य संस्थाको स्तर अथवा पालिका–स्तरमा परामर्शकर्ता राखेर मानसिक स्वास्थ्यमा परेको वा पर्नसक्ने असर कम गर्न सकिन्छ। यस्तो कामका लागि तीन तहकै सरकार तथा संघ–संस्थाबीच समन्वय हुन आवश्यक छ।

अबको शिक्षा

महामारी सुरु भएदेखि नै बन्द रहेका शैक्षिक संस्था केही समययता खुल्न थाले पनि जोखिम कम भएको छैन। शैक्षिक संस्था फेरि बन्द गर्नुपर्ने अवस्था छ। चालु शैक्षिक सत्र सम्पूर्ण रूपमा प्रभावित भएको छ। शैक्षिक संस्थाहरूले इन्टरनेट जस्ता विकल्प प्रयोग गरेर कक्षा तथा परीक्षा लिइरहेका छन्। इन्टरनेटको सहज पहुँच सबै ठाउँमा नभएकाले अनलाइन प्रभावकारी देखिएको छैन। यसको अलावा निजी क्षेत्रलाई आफ्नो लगानी के हुने भन्ने चिन्ता छ भने तमाम विद्यार्थी भविष्यबारे चिन्तित छन्।

सहरका विद्यार्थीले अनलाइन कक्षामार्फत तुलनात्मक रूपमा बढी लाभ लिएका छन्। तर दुर्गमका विद्यार्थी, अल्पसंख्यक, अपांगता भएका व्यक्ति र सीमान्तकृत समूह आदिलाई समेट्ने गरी कार्ययोजना र कार्यान्वयन गर्न जरुरी छ। अपांगता भएका युवाको शिक्षामा पहुँचका लागि पहुँचयुक्त माध्यमबाट जस्तैः सांकेतिक भाषा, ब्रेललिपि, क्लोज क्याप्सनिङ्, सजिलै बुझ्न सकिने भाषामा कक्षा सञ्चालन गर्नुपर्ने छ। निश्चित तह पार गरेका युवा विद्यार्थीलाई लक्षित गरेर सीपमूलक शैक्षिक प्याकेज सञ्चालन गर्न सकिन्छ। शिक्षाको रणनीतिक योजना निर्माण गरेर शैक्षिक बेरोजगारलाई पनि आत्मनिर्भरताको बाटोमा अगाडि लैजानुपर्ने हुन्छ। शैक्षिक संस्था बाहिरको शिक्षालाई पनि व्यवस्थित गरी पाठक्रम निर्माण र मूल्यांकन विधिको निर्माण गरी अघि बढ्नुपर्ने आजको आवश्यकता छ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *